Tư vấn pháp lý · Mã bài 1078

XÂY NHÀ CÓ CẦN XIN GIẤY PHÉP KHÔNG? TP.HCM ĐỀ XUẤT MỞ RỘNG MIỄN GIẤY PHÉP XÂY DỰNG NHÀ DƯỚI 7 TẦNG, DƯỚI 500 M²

Ngày 13 và 14/10/2026, Sở Xây dựng TP.HCM công bố dự thảo quyết định trình UBND thành phố, mở rộng diện nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép xây dựng sang cả những khu đã có quy hoạch chi tiết 1/500, quy chế quản lý kiến trúc hoặc thiết kế đô thị. Đây mới là dự thảo, nhưng nếu được ban hành, nhiều chủ nhà phố ở khu dân cư hiện hữu sẽ bớt một thủ tục. Namkheobds tóm tắt quy định đang áp dụng, điểm mới và việc anh chị cần làm.

1. Quy định đang áp dụng từ 1/7/2026

Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026) miễn giấy phép cho nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m². Tuy vậy, quy định này KHÔNG áp dụng nếu nhà nằm trong khu vực phải quản lý theo quy hoạch, kiến trúc, gồm: • Khu chức năng, khu đô thị, khu dân cư nông thôn. • Khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch tỉnh, thành phố. • Khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Vì phần lớn nhà phố ở TP.HCM, kể cả Dĩ An và Thủ Đức, nằm trong các khu vực trên, nên trên thực tế nhiều trường hợp vẫn phải xin phép. Điểm được cải thiện: từ 1/7/2026, thời gian cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ rút từ 15 ngày còn 7 ngày.

2. Dự thảo mới của TP.HCM mở rộng thế nào

Theo dự thảo, nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân và tổ chức được miễn giấy phép nếu đáp ứng đồng thời: • Dưới 7 tầng tính trên mặt đất, tổng diện tích sàn dưới 500 m². • Có tối đa 1 tầng hầm. • Nằm trong khu vực đã được duyệt một trong ba loại: quy chế quản lý kiến trúc đô thị, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, hoặc thiết kế đô thị riêng.

VnExpress nêu ví dụ: nhà 4 tầng, 300 m² sàn trong khu có quy hoạch chi tiết 1/500 đã duyệt. Hiện nay căn này phải xin phép; theo dự thảo, nó có thể được miễn. Dự thảo dựa trên Luật Phát triển đô thị.

Số liệu Sở Xây dựng công bố: 9 tháng đầu năm 2026, TP.HCM có hơn 31.700 giấy phép xây dựng (kể cả trường hợp miễn phép), tổng diện tích sàn khoảng 7,6 triệu m². Khoảng 99,9% do UBND phường, xã, đặc khu cấp; Sở chỉ cấp 21 giấy phép.

3. Miễn giấy phép không có nghĩa muốn xây sao cũng được

Ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết cơ quan nhà nước sẽ chuyển trọng tâm sang công khai thông tin quy hoạch, tiếp nhận thông báo khởi công và kiểm tra sau xây dựng (hậu kiểm). Nhà được miễn phép vẫn phải: • Đúng quy hoạch, kiến trúc: số tầng, khoảng lùi, mật độ xây dựng. • Bảo đảm an toàn, phòng cháy chữa cháy, môi trường, hạ tầng kỹ thuật. • Chủ nhà, đơn vị thiết kế, giám sát, thi công chịu trách nhiệm theo quy định.

Nhà không thuộc diện miễn vẫn xin phép tại UBND phường, xã. Thành phố cũng sắp có quyết định mới thay Quyết định 56/2021 về quy chế quản lý kiến trúc.

Góc nhìn Namkheobds

• Đây là dự thảo, chưa có hiệu lực. Trước khi xây, anh chị nên hỏi UBND phường xem thửa đất của mình có thuộc diện miễn phép không. • Mua nhà cũ để xây lại ở Dĩ An, Linh Xuân: trước khi đặt cọc, xin thông tin quy hoạch của thửa đất (lộ giới, số tầng tối đa, khoảng lùi). Được miễn phép không có nghĩa được xây vượt tầng. • Mua nhà xây sẵn: hỏi kỹ giấy phép hoặc thông báo khởi công, bản vẽ, và nhà đã được cập nhật trên sổ chưa. Căn xây sai dễ vướng khi sang tên, vay ngân hàng. • Khi tự xây: giữ lại bộ bản vẽ, thông báo khởi công, hợp đồng thi công. Sau này bán nhà, đây là giấy tờ chứng minh nhà xây đúng.

Trường hợp cụ thể, anh chị nên hỏi UBND phường hoặc luật sư. Anh chị nghĩ mở rộng miễn phép có giúp xây nhà nhanh hơn, hay lo ngại xây sai tăng lên? Chia sẻ trong phần bình luận.

Nguồn: Tuổi Trẻ (13/10/2026, 14/10/2026), VnExpress (14/10/2026), VietNamNet (01/07/2026), Pháp Luật TP.HCM (21/05/2026), Bộ Xây dựng.