Tư vấn pháp lý · Mã bài 1074
HÀNG XÓM KHÔNG KÝ GIÁP RANH CÓ LÀM ĐƯỢC SỔ HỒNG KHÔNG? QUY ĐỊNH THÔNG TƯ 26/2024 VÀ BẢN ÁN MỚI 2026
Nhiều chủ nhà bị "treo" hồ sơ cấp sổ hồng, xin phép xây dựng hay hoàn công chỉ vì hàng xóm không chịu ký giáp ranh. Trong ba ngày 11 đến 13/10/2026, báo Tuổi Trẻ đăng loạt bài về chuyện này, kèm một bản án tuyên cơ quan đăng ký đất đai sai khi dừng hồ sơ vì hàng xóm không đồng ý. Namkheobds tóm tắt quy định đang áp dụng và cách xử lý.
1. Khi nào bị yêu cầu ký giáp ranh
Theo Tuổi Trẻ, người dân thường được yêu cầu xin chữ ký của các chủ đất liền kề trong 4 trường hợp: • Cấp sổ hồng lần đầu, vì diện tích và ranh đất do chủ nhà tự kê khai. • Sổ cũ lập theo bản đồ cũ (bản đồ 299, bản đồ 02 của TP.HCM) chưa có tọa độ, diện tích thực tế chênh với sổ. • Xin giấy phép xây dựng, nhất là nhà có tường chung. • Hoàn công khi diện tích thực tế lớn hơn diện tích trên sổ.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, lưu ý luật đất đai không có khái niệm "ký giáp ranh". Việc ký là để xác nhận ranh giới khi đo đạc.
2. Quy định khi hàng xóm vắng mặt hoặc không ký
Thông tư 26/2024/TT-BTNMT về đo đạc lập bản đồ địa chính (hiệu lực từ 15/01/2025), điểm c khoản 3 Điều 13, quy định trường hợp người sử dụng đất liền kề vắng mặt, hoặc có mặt nhưng không tham gia xác định ranh, mà ranh giới không có tranh chấp: • Đơn vị đo đạc cùng các bên còn lại vẫn xác định ranh và lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất. • Bản mô tả được gửi UBND cấp xã, phường để thông báo, niêm yết tại trụ sở và nơi sinh hoạt chung của khu dân cư có đất. • Sau 15 ngày kể từ ngày niêm yết mà người liền kề không đến ký, hoặc sau 10 ngày kể từ khi họ nhận bản mô tả mà không ký, đồng thời không có văn bản thể hiện tranh chấp, thì lập biên bản ghi rõ "vắng mặt" hoặc lý do không ký. Ranh giới khi đó được xác định theo bản mô tả đã lập.
Nói cách khác: hàng xóm chỉ "không ký" thì hồ sơ vẫn đi tiếp. Chỉ khi có tranh chấp ranh thật, bản mô tả mới phải ghi cả ranh hiện trạng lẫn ý kiến các bên.
3. Bản án mới: dừng hồ sơ vì hàng xóm là sai
Tòa án nhân dân khu vực 5, Hưng Yên, tại bản án hành chính sơ thẩm số 01/2026/HC-ST ngày 29/6/2026, đã tuyên việc một chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai dừng giải quyết hồ sơ cấp sổ vì hộ liền kề không đồng ý ranh là trái pháp luật, buộc tiếp tục giải quyết. Theo tòa, việc hàng xóm không đồng ý "không phải là căn cứ pháp lý" để từ chối hoặc kéo dài hồ sơ. Đây là bản án sơ thẩm, bài báo không cho biết có kháng cáo hay không.
4. Luật sư nói gì
Luật sư Bùi Quốc Tuấn (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng đo vẽ, xác định ranh và mời các bên ký là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, trước hết là UBND cấp xã, không phải việc người dân tự đi thuyết phục hàng xóm. Luật sư Huỳnh Văn Nông đề xuất quy định rõ để UBND cấp xã chủ trì khi hàng xóm không hợp tác.
Góc nhìn Namkheobds
• Người mua nhà ở Dĩ An, Linh Xuân: trước khi đặt cọc, so diện tích đo thực tế với sổ. Thực tế lớn hơn sổ là dấu hiệu sau này phải đo lại, ký ranh khi xây hoặc hoàn công. • Hỏi kỹ về tường chung, lối đi chung và quan hệ với hàng xóm. Ghi vào hợp đồng đặt cọc: bên bán chịu trách nhiệm hoàn tất thủ tục ranh giới trong thời hạn cụ thể. • Hàng xóm không ký: đề nghị bằng văn bản để cơ quan đo đạc, UBND phường làm theo điểm c khoản 3 Điều 13 Thông tư 26/2024. • Có tranh chấp thật: hòa giải tại UBND phường trước, không thành thì ra tòa. Trường hợp cụ thể, anh chị nên hỏi Văn phòng đăng ký đất đai hoặc luật sư.
Anh chị đã từng bị kẹt hồ sơ vì chữ ký giáp ranh chưa? Chia sẻ trong phần bình luận để mọi người cùng tham khảo.
Nguồn: Tuổi Trẻ (11/10/2026, 12/10/2026, 13/10/2026), Thông tư 26/2024/TT-BTNMT.